Aylıktan Saatliğe Geçiş GES Gelirini Nasıl Etkiliyor?
Saatlik mahsuplaşmayla birlikte gündüz şebekeye verilen fazla enerjinin değeri düştü. Gerçek EPİAŞ fiyatlarıyla yeni gelir tablosunu ve geri ödemeye etkisini inceliyoruz.
Eski model neden cömertti?
Aylık mahsuplaşmada öğle saatlerinde üretilen fazla enerji, ay sonunda akşam ve gece tüketiminizden düşülüyordu. Yani panel adeta bir 'aylık batarya' gibi çalışıyor, üretim-tüketim zaman farkı görünmez hâle geliyordu.
Saatlik modelde fazlanın değeri düşüyor
1 Mayıs 2026'dan beri netleştirme her saat ayrı yapılıyor. O saatte tüketilmeyen fazla üretim, bedelli üretim limitini aşarsa sistem kullanım bedeline tabi olabiliyor ya da YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı sayılıyor. Kısacası gündüzün fazlası, gece tüketiminizi eskisi gibi karşılamıyor.
Gün içi fiyat farkları da bunu pekiştiriyor: EPİAŞ verilerine göre 2025 sonunda örnek bir haftada puant saatlerinin (17.00–22.00) ortalama piyasa takas fiyatı yaklaşık 3.375 TL/MWh iken gece saatleri ~2.676 TL/MWh seviyesindeydi. Üretiminiz gündüz, pahalı tüketiminiz ise akşam olduğunda bu makas aleyhinize işliyor.
Temsili örnek: tipik lisanssız GES
- Bir tesisin yıllık üretiminin %30'unu anında öz tükettiğini, %70'ini şebekeye verdiğini varsayalım (depolamasız tipik oran).
- Aylık modelde bu %70'in büyük kısmı yıl içinde mahsup edilebiliyordu.
- Saatlik modelde, eş zamanlı tüketilemeyen fazlanın değeri ciddi biçimde düşüyor; bu da faturadan elde edilen net tasarrufu azaltıyor.
- Öz tüketim oranını %30'dan %60–80'e çıkarmak (yük kaydırma + depolama) bu kaybı büyük ölçüde telafi ediyor.
Geri ödeme süresine etkisi
Tasarımı 'şebekeye satış' üzerine kurulu projelerde geri ödeme uzayabilir. Buna karşılık öz tüketimi yüksek, doğru boyutlandırılmış ve gerekirse bataryayla desteklenmiş sistemlerde geri ödeme korunur, hatta puant tüketimi olan sanayide kısalır.
Geliri korumanın yolları
- Sistemi salt güce göre değil öz tüketime göre boyutlandırın.
- Esnek yükleri (pompa, soğutma, EV şarjı) gündüz üretim saatlerine kaydırın.
- Akşam/gece tüketimi yüksekse depolama (BESS) ekleyin.
- GES + depolamayı tek noktada birleştiren hibrit kurguyu değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Saatlik mahsuplaşma GES'i kârsız mı yapıyor?
Hayır. Öz tüketimi yüksek ve doğru boyutlandırılmış sistemler hâlâ güçlü getiri sağlıyor. Sadece tasarımın 'şebekeye satış' yerine 'öz tüketim' odaklı kurulması gerekiyor.
Gündüz ürettiğim fazlayı gece kullanabilir miyim?
Doğrudan mahsupla değil. Fazlayı geceye taşımanın yolu bataryada depolamaktır; saatlik modelde değer buradan gelir.
Sanayici için durum daha mı iyi?
Genelde evet. Gündüz yoğun çalışan tesislerde öz tüketim oranı doğal olarak %70–95'e çıkabildiği için saatlik mahsuplaşmadan daha az etkilenirler.